Thời sự Kinh tế Đ&#x
F4; thị Doanh nghiệp Bất động sản Y tế Gi&#x
E1;o dục Đời sống Văn h&#x
F3;a Ph&#x
E1;p luật Quốc tế C&#x
F4;ng nghệ Multimedia

Thị trường

T&#x
E0;i ch&#x
ED;nh - Chứng kho&#x
E1;n

Du lịch - Ẩm thực

H&#x
E0;ng Việt

N&#x
F4;ng th&#x
F4;n mới


Tr&#x
E1;i gi&#x
E1;c - quả dại trứ danh của ẩm thực C&#x
E0; Mau
Ở Cà Mau, đi đâu cũng rất dễ dàng bắt gặp trái giác.

Bạn đang xem: Trái giác nấu canh chua

Gắn liền ký ức bao thế hệ của người dân vùng sông nước Cà Mau, những món ăn từ trái giác giờ đây đã được nâng tầm, trở thành đặc sản không thể thiếu trong nhà hàng, thậm chí có mặt trên sàn OCOP và các siêu thị trong nước.

Cá nâu kho trái giác

Trái giác kho cá là đặc sản dùng hàng ngày của người dân miền Tây. Vị chát nhẹ của trái giác không những tạo vị thanh, mà còn khử mất mùi tanh của cá, lẫn trong đó là vị chua đằm, chút ngọt của trái cây, làm cho món cá kho trái giác trở nên đậm đà hơn. Trái giác kho với tất cả loại cá đều ngon, từ cá đồng như: Rô, trê, lòng tong, trê, tra, phi… hay đến các loài biển mặn lợ như: Đối, rô biển, nục...

Cá đối kho trái giác

Nhưng đậm đà khác biệt và ngon nhất, là kho với những loài cá vùng nước lợ có độ đạm cao như cá nâu, cá đối. Trải qua thời gian đúc kết, người sành ăn nhận ra rằng, trái giác đem kho với cá nâu, cá đối mới là cực phẩm, và đã trở thành món bình dân đặc sản như bây giờ.

Ướp cá nâu trước khi kho

Để kho đúng kiểu vùng Cà Mau, người ta ướp cá với các gia vị: Muối, nước mắm ngon, nước màu, bột ngọt, hành tím… Ướp chừng 15 phút, sau đó đặt lên bếp, bỏ thêm trái giác theo tỷ lệ vừa ăn vào nồi cá kho. Để lửa nhỏ, cho thêm nước đủ ngập cá và trái giác.

Trái giác được chọn phải già, nhưng chưa chín để chúng có đủ vị chua và ít chát. Cả quá trình kho, lửa phải nhỏ, lật cá để vị trái giác ngấm vào thịt của cá, nhưng cá vẫn không bị nát, như vậy mới đủ ngon. Tùy vào sở thích, khi trái giác chín có thể dầm nát để tăng vị chua. Nêm thêm rau mùi như hành, ngò om…

Cá nâu kho với trái giác, ngon nhất là ăn kèm với rau rừng U Minh

Món kho trái giác, thường ăn với cơm nóng. Chấm kèm với rau của rừng U Minh như: Bắp chuối (hoa chuối) thái mỏng, đọt choại luộc, hẹ nước, rau muống đồng bóp dấm, hoặc dưa bồn bồn...

Chấm với cá kho trái giác, ngon nhất vẫn là rau rừng.

Canh chua trái giác

Vùng Cà Mau, món canh chua rất phổ biến trong mỗi bữa cơm. Món này có thể được nấu chua từ khế, mẻ, trái me... Nhưng dễ ăn, bình dân dễ kiếm và ít ngán nhất là món canh chua từ cá nấu với trái giác. Trái giác luôn có khắp nơi. Cộng thêm các loại cá vùng ngọt, lợ, mặn đều có thể nấu món này với trái giác.

Canh chua trái giác có vị thanh, chát nhẹ, hơi ngọt của trái cây nhưng không có mùi tanh của hải sản.

Canh chua trái giác lại là món bình dân, dễ ăn. Nhưng để món được ngon nhất, là cá phải tươi, làm sạch để ráo nước. Lựa trái giác già nhất để chúng đủ tạo độ chua. Cho vào nồi nước nấu trước cho mềm. Dầm cho ra nước chua, nêm nếm vừa ăn, sau đó bỏ cá vào nồi. Mở lửa nhỏ để cá chín từ từ, sau đó bỏ rau.

Rau nêm không thể thiếu là tần dầy lá, ngò gai, quế, ngò om. Các loại rau có thể ăn hợp với món canh chua trái giác thường là những loại có sẵn ở địa phương, như rau muống đồng, bắp chuối, bông súng, rau cần, lục bình, bồn bồn, hẹ nước, đọt choại,…

Canh chua trái giác ở Cà Mau, ngon nhất vẫn phải dùng các nguyên liệu có sẵn của rừng U Minh hạ.

Ở Cà Mau, người ta thường dùng nhiều loại cá để nấu canh chua trái giác phải kể đến: Cá lóc (cá quả), cá rô, lươn, lịch (giống lươn, chỉ sống vùng mặn lợ), cá nâu, cá đối, cá rúng…

Lươn đồng U Minh nấu canh chua trái giác

Món này có thể ăn với cơm nóng, cá kho, cá chiên, hay lai rai vài ly rượu đế và nghe ca cổ giữa rừng U Minh.

Vị chua, chát và của trái giác sẽ khiến món canh chua trở nên thanh, không tanh mùi cá, lươn.

Rượu trái giác

Rượu trái giác là sản phẩm từng được Hội đồng bình chọn của tỉnh Cà Mau công nhận là 1 trong 9 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2014.Rượu trái giác có nồng độ cồn thấp, hậu ngọt, dễ uống, có thể làm món uống khai vị.

Theo kinh nghiệm đông y và dân gian, rượu làm từ trái giác có tác dụng kích thích tiêu hóa, giảm đau lưng, nhức mỏi và rất tốt cho sức khỏe người cao tuổi. Được xem là đặc sản đặc trưng của vùng đất U Minh Hạ Cà Mau.

Để ngâm được rượu trái giác ngon, phải lựa những trái tươi, chín mọng.

Rượu trái giác được làm rất công phu, tỷ mỷ. Để có rượu thơm, ngon, vừa uống, các công đoạn phải thật cẩn thận và vệ sinh. Chọn những trái giác chín mọng thì mới cho ra màu rượu đẹp và mùi thơm. Sau khi rửa thật sach, để ráo, trái giác và đường (hoặc đường phèn) được xếp thành từng lớp xen kẽ nhau trong chum, kiệu, khạp bằng sành. Tiếp theo, sẽ đến công đoạn hạ thổ để trái giác và đường lên men tự nhiên thành rượu. Đây là khâu quyết định độ thơm ngon của rượu.

Sau 6 tháng hạ thổ, đem lên chắt lọc rượu trái giác ra một kiệu lớn khác và để lắng chỉ lấy phần rượu trong. Để thưởng thức đầy đủ hương vị của rượu trái giác, du khách nên nếm thử khi ăn cơm. Dùng chung với cá nâu kho trái giác, cá đối nấu canh chua trái giác.

Trái giác sau khi ủ kín, được đem hạ thổ. Sau 6 tháng, lọc trong mới dùng được.

Nhưng để được ngon nhất, hãy nên đến Cà Mau một lần thưởng thức. Ngoài được nếm những món ngon dân dã từ trái giác ở đây, du khách còn sẽ cảm nhận được hương vị đồng quê mà cao cấp, hoang sơ nhưng hiện đại trong ẩm thực.

Rượu trái giác được chọn là 1 trong 9 sản phẩm tiêu biểu của tỉnh Cà Mau năm 2014, hiện đã lên sàn OCOP, có mặt ở siêu thị.

Dây giác mọc quấn quanh những lùm cây ven sông rạch miền Tây Nam bộ quê tôi. Trái giác tròn, hơi dẹp, nhỏ và dính nhau thành từng chùm.


*

Mỗi mùa mưa về, tôi lại nhớ món canh chua trái giác do ba nấu. Ba thường bơi chiếc xuồng ba lá đi hái trái giác dọc con sông. Ba tôi mê món này, mê thưởng thức, mê cả nấu... Hễ nhà có khách đang mùa trái giác ngon là ba lại đi chài cá dưới đìa lên, rồi hăng hái đi tìm trái giác về nấu nồi canh chua đãi khách.

Dây giác mọc quấn quanh những lùm cây ven sông rạch miền Tây Nam bộ quê tôi. Trái giác tròn, hơi dẹp, nhỏ và dính nhau thành từng chùm. Khi còn non, trái nhỏ như hạt đậu xanh. Càng lớn, trái càng có màu xanh đậm đà và bóng bẩy. Trái chín lại có màu đen thẫm, bên trong tím lịm như mực mồng tơi. Trái giác non có vị chua chát, càng lớn vị thay đổi từ chua thanh đến chua ngọt. Bởi vậy, ai ưa vị canh chua thế nào thì canh trái giác lứa đó mà hái về nấu.

*

Ba tôi thích nấu canh với trái giác “già”, nghĩa là trái đã đến độ sắp chín nhưng màu vẫn còn xanh. Ba nói những trái như vầy làm cho nồi canh chua chua thanh ngon hết ý. Ba hái nhiều chùm trái giác về rồi lặt từng trái một, sau đó rửa sạch và bắt tay vào nấu canh. Để nồi canh chua ngon, trái giác phải được tung hứng cùng với cá rô phi, rau muống đồng, ngò om thơm lựng và một số gia vị.


Ba bắc nồi nước lên nấu cho thật sôi rồi thả trái giác vào nấu đến khi trái mềm rệu rã thì lược lấy trái cho ra tô. Sau đó, ba cho một ít nước sôi vào tô, dầm vừa tay cho trái giác nhuyễn từ từ, cho thêm một ít nước sôi nữa hòa vào phần đã dầm để lọc lấy nước trút lại vào nồi canh đang nấu. Lược nước chua xong là cho cá đã làm sạch vào nồi. Trong lúc này, ba tôi sẽ nêm nếm cho nồi canh vừa ăn với các gia vị: ớt, bột ngọt, nước mắm và ít đường. Đợi cá chín, cho tiếp rau vào. Nồi canh vừa ăn, cá và rau chín đều thì ba nhấc nồi khỏi bếp lửa. Rau ngò om được rửa sạch và cắt nhỏ sẽ cho vào nồi canh sau cùng, để mùi thơm của rau dậy hơn. Vậy là có nồi canh chua ngon như ý.

Xem thêm: Cách nấu cháo dinh dưỡng cho trẻ em, top 50 món cháo dinh dưỡng cho bé ăn dặm tăng cân

Ba tôi nói, ai thích ăn canh chua trái giác tím thì lúc hái trái sẽ chọn thêm một ít trái chín, nhưng hương vị chủ đạo vẫn phải chọn trái giác “già” mới ngon. Chỉ cần thêm một đến hai chùm trái chín mùi, nồi canh đã có màu tím rất đẹp. Trái giác mát lành, có thể đi hái chứ không tốn tiền mua, vì thế người dân quê luôn ưng bụng mỗi khi nấu nồi canh chua cho bữa cơm gia đình.

Hà Linh


Kỳ 92: Hàng quán cà phê và sự hình thành các thiết chế xã hội

Không sợ deadline cuối năm, ‘Vui cực chất, bung hết nấc - Chơi phải tới!’ cùng Tuborg

Cứ tết là có Lắc Xì, món ăn tinh thần không thể thiếu của người Việt

Vin
Fast khởi tạo 2 xu hướng sử dụng ô tô ở Việt Nam

Trao ngàn phần quà tết, Bia Việt cùng anh em ba miền hết mình vui xuân

4 mẫu xe sang lý tưởng cho người tiêu dùng Việt Nam

Tết ông Công ông Táo: Viettel TV360 chính thức công chiếu Táo quân Tiền truyện 2023