Trong những năm gần đây,thiết kế cảnh quan có ý nghĩa quan trọng hơn trong mối tương quan với các công trình xây dựng .Ở nhiều khu vực trong thành phố không gian sinh sống là điều rất quý hiếm ,người ta thường có khuynh hướng nới rộng nơi ở hiện tại lên cao.Đối với những người đang sống tại trung tâm thành phố ,một khu vườn trên sân thượng là một nơi nghỉ ngơi lí tưởng .Vườn trên mái – Một khía cạnh khá quan trọng của yếu tố cảnh quan thiên nhiên là đề tài thú vị.Tuy nhiên trong thiết kế loại vườn này cần nghiên cứu kĩ một số vấn đề không gian ,môi trường và kĩ thuật.

1/VAI TRÒ CỦA YẾU TỐ CẢNH QUAN THIÊN NHIÊN VÀ HÌNH THỨC VƯỜN TRÊN MÁI

Cảnh quan thiên nhiên có từ lâu ,được xem là yếu tố khởi đầu của các tác phẩm kiến trúc .Tuy nhiên, trong tình trạng đất chật người đông và quá trình đô thị hoá như hiện nay,để tạo dựng cảnh quan thiên nhiên ,cần phải có những nguyên tắc và phương pháp mới.Và việc trồng cây xanh không chỉ đơn thuần theo chiều đứng hay chiều ngang ,mà thiết lập một hệ thống không gian cây xanh ,có khả năng thực hiện nhiệm vụ sinh thái trong kiến trúc.Khi mua một căn hộ hay một ngôi nhà ,rất hiếm khi chúng ta chọn một nơi ở với điều kiện đầu tiên là khu vườn phải đúng theo yêu cầu của ta .Cho dù chính khu vườn là phần quan trọng trong việc điều chỉnh sự mất quân bình gây ra do nhịp phát triển chóng mặt của đời sống hiện đại.

Cho dù chỉ là một góc vườn nhỏ trên cao vẫn có thể đem lại cho chúng ta sự thư giản.

Khi nhớ lại những cuốn sách đã đọc lúc còn nhỏ ,chúng ta thường thấy nhiều câu chuyện yêu thích của mình hầu hết đều gắn với những hình ảnh miền quê thanh bình.Đôi khi những vạt cỏ xanh mướt bên đường cũng đủ khiến ta ngùi ngùi mơ về cả một màu xanh bát ngát của cánh đồng lúa lúc trổ đòng. Ta đôi khi lại thèm lắm nhìn ngắm những giọt mưa lung linh dưới nắng sớm rong chơi trên mạng nhện ; hay cái cảm giác ngồ ngộ của con bọ cánh cứng lần đầu tiên đậu trên ngón tay ; thấy lòng cũng chao nghiêng lắng nghe âm thanh xào xạc của những chiếc lá mùa thu rượt đuổi nhau mỗi khi trời nổi gió.Đó là tất cả những kinh nghiệm hoang sơ ràng buộc chúng ta với thế giới tự nhiên.

Chỉ với một vài chậu cây , màu xanh của lá và ánh nắng cũng đủ để chúng ta cảm thấy gắn kết với thiên nhiên.

Trước đây những khu vườn để tĩnh tại,suy tưởng là đặc quyền của những người giàu có.Với người nghèo , khu vườn cũng chính là mảnh đất để canh tác và qua đó họ rất gần gũi với thiên nhiên ,đất đai. Ngày nay có nhiều trẻ em chưa bao giờ tận mắt nhìn thấy việc gieo trồng cây trái , rau củ hoặc trải qua cảm xúc ngạc nhiên khi quan sát một hạt mầm bé tí phát triển thành cây.Ở các thành phố lớn như London , New York , chính quyền sở tại có khuynh hướng xây dựng những khu vườn cộng đồng trên các nơi bị bỏ hoang nằm giữa các toà cao ốc hoặc nhà chọc trời .Càng ngày càng nhiều trường học lập ra các khu vườn để dạy học sinh của họ về giới tự nhiên .Dường như con người hiện đại ngày nay đang ẩn chứa những khao khát muốn nối kết lại với thế giới tự nhiên.

Trong một khu vườn phong thủy, các nguyên tắc thiết kế của các nhà làm vườn TrungQuốc cổ xưa được dùng để tạo ra, không thuần tuý chỉ là khu vườn mang màu sắc Trung Quốc, mà là các khu vườn bản xứ phù hớp với tâm lý cũng như tinh thần của nơi chúng ta đang sống. Bằng cách dùng các loại thảo mộc tại chỗ và các phương pháp gieo trồng tự nhiên chúng ta có thể biến khu vườn của mình thành một nơi tách biệt hẳn nhịp sống xô bồ của đời sống hiện đại và có được một nơi nghỉ ngơi yên bình. Chúng ta cần có khoảng trời xanh mát để thư giãn và bồi bổ lại năng lượng mỗi khi quay về nơi ăn chốn ngủ của mình.

Chọn những loại cây và phù hợp với thổ nhưỡng nơi trồng và khéo léo sắp đặt tạo ra một khu vườn hòa hợp, sinh động.

Một trong những giải pháp được ứng dụng nhiều hiện nay là Vườn trên mái. Nó vừa đáp ứng được nhu cầu tận dụng diện tích hạn hẹp vừa đưa thiên nhiên gần gũi với cuộc sống đô thị đầy lo âu, căng thẳng của con người. Vườn trên mái với nhiều hình thức đa dạng được thiết kế trên nhà cao tầng, chung cư, và cả trong những căn nhà phố.

2/MỘT SỐ HÌNH THỨC TỔ CHỨC VƯỜN TRÊN MÁI

Nếu vườn treo Babylon được liệt vào danh sách Bảy kỳ quan thế giới cổ đại vì sự độc đáo của nó, thì ngày nay việc trồng cây xanh theo độ cao của nhà cao tầng ở khắp mọi nơi là chuyện quá bình thường.

Vườn treo Babylon - 3000 trước công nguyên - Trung tâm thương mại năm 2005

Nhà cao tầng, chung cư và các công trình công cộng

Đối với công trình này, bố trí cây xanh trên sân thượng và toàn bộ phần diện tích tầng 3 là giải pháp toàn diện nhất, đem lại hiệu quả cao về thẩm mỹ cũng như công năng.

Nhà phố

Đối với những căn nhà phố, sân thượng được biến thành một khu vườn nhỏ vừa tận dụng được diện tích hạn hẹp, vừa tạo được một không gian xanh, điều hòa khí hậu cho căn nhà và đem lại sự thư giãn, hoà nhập giữa con người với thiên nhiên.

Không cần một diện tích lớn, mà chỉ là một góc nhỏ trên cao như thế này cũng đủ cho chúng ta có được những giây phút thư giãn, tách biệt cuộc sống đô thị ồn ào phía dưới.

SV Lê Đỗ Quỳnh Chi-M04
Hết Phần 1.